HISTORIA

Naród, który traci pamięć, traci sumienie - Zbigniew Herbert

1 Brygada Lotnictwa Taktycznego powstała na bazie rozformowanej

3 Dywizji Lotnictwa Myśliwsko - Bombowego. 

Zgodnie z rozkazem Dowódcy WLOP nr 5 z 18.03.1998 r.   powołano Grupę Organizacyjną formującą dowództwo i sztab brygady, której zadaniem w dniach 01.06.1998 r. – 30.09.1998 r. było opracowanie niezbędnej dokumentacji planistyczno - organizacyjnej oraz przygotowanie nowych miejsc pracy dla dowództwa i sztabu brygady. Faktyczne formowanie 1 BLT nastąpiło na podstawie Rozkazu Dowódcy 2 KOP nr 15 z dnia 31.03.1998 r , który wydany był na podstawie rozkazu Dowódcy WLOP nr 25 z dnia 18.03.1998 r. W wykonaniu zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 69 z dnia 24.11.1997 i rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr 017 z dnia 06.03.1998 r. rozkazano  włączyć w skład bojowy 2 KOP - Dowództwo 1 Brygady Lotnictwa Taktycznego, a także włączyć: 8 plmb w Mirosławcu i 40 plmb w Świdwinie wraz z podległymi im batalionami zaopatrzenia, batalionami łączności i ubezpieczenia lotów, bateriami artylerii przeciwlotniczej oraz komendami lotnisk zapasowych Jednostki te zostały faktycznie włączone w skład brygady w dniach od 2 do 12 listopada 1998 roku.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 212 z dnia 15.07.1998 r. zostali wyznaczeni na stanowiska dowódcze 1 BLT  następujący oficerowie:

Dowódca: ppłk dypl. pil. Paweł JAZIENIECKI

Z-ca dowódcy -szef szkolenia - ppłk dypl. pil. Piotr LUŚNIA

Z-ca dowódcy -szef sztabu - mjr dypl. nawig. Witold ANTOSIK

Z-ca dowódcy - szef  logistyki - ppłk dypl. inż. Ryszard DERENOWSKI

Pierwszy rok funkcjonowania brygady upłynął na doskonaleniu i zgrywaniu dowództw, sztabów i wojsk jednostek brygady w zakresie dowódczo - sztabowym, taktycznym, gotowości bojowej i mobilizacyjnej. Oficerowie dowództw i sztabów jednostek brygady intensywnie szkolili się w zakresie procedur NATO. Personel latający brygady uczestniczył w wielu ćwiczeniach taktyczno -bojowych takich jak: OCELOT - 99, DOL - 99, ZLOT - 99, ćwiczenia taktyczne z 8 i 9 FOW MW, szkoleniu lotniczym w bazie lotniczej Sił Powietrznych  Francji w m St. Dizier.

Ostatnie miesiące 1999 r. przyniosły ze sobą kolejną falę reorganizacji WLOP, która również dotyczyła 1 BLT.

Na podstawie Rozkazu Dowódcy WLOP nr 0142 z dnia 23.08.1999 r. , w sprawie zmian organizacyjnych w WLOP, rozformowano 8 i 40 plmb  i na ich bazie sformowano:

8 eskadrę lotnictwa taktycznego w Mirosławcu;

39 eskadrę lotnictwa taktycznego w Świdwinie;

40 eskadrę lotnictwa taktycznego w Świdwinie;

11 Bazę Lotniczą w Świdwinie z komendą lotniska w Debrznie;

12 Bazę Lotniczą w Mirosławcu z komendą lotniska w Nowe Laski.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej  z dnia 31 grudnia 1999 r. niżej wymienieni oficerowie zostali wyznaczeni na dowódców jednostek:

mjr dypl. pil. Piotr TUSZA - dowódca 8 elt;

mjr dypl. pil. Mirosław TOMASZEWSKI - dowódca 39 elt;

kpt. dypl. pil. Cezary WASSER - dowódca 40 elt;

ppłk dypl. inż. Ryszard DERENOWSKI - dowódca 11 BLot;

ppłk dypl. nawig. Witold ANTOSIK - dowódca 12BLot.

W dniu 3 stycznia 2000 r. dowódcy podległych jednostek złożyli pisemne meldunki dowódcy brygady o pełnej zdolności bojowej i gotowości do działań eskadr i baz lotniczych.

Od połowy marca tego roku jednostki brygady brały udział w licznych ćwiczeniach dowódczo - sztabowych, zintegrowanych lotach taktycznych, ćwiczeniach poligonowych, wykonywały zadania na rzecz Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej, które miały potwierdzić przygotowania 1 BLT do działań. Z pośród wielu można wymienić: MURENA-2000, OPAL-2000, NOWA DĘBA, DOL-2000, SZERSZEŃ-2000.

Od początku swojej działalności 1 BLT współpracuje z jednostkami lotniczymi NATO. W czerwcu 2000 r.  wydzielone siły i środki sztabu l BLT, 40 elt oraz 11 BLot brały udział ćwiczeniu lotniczym typu LIVEX pk. „CLEAN HUNTER", które odbywało się nad terytorium Polski, Niemiec i Danii.

W dniach 28.06-05.07.2000 r. grupa 10 pilotów i 14 inżynierów i techników 8 elt (Su-22 M4, Su-22 UM3K) przebywała z kurtuazyjną wizytą w brytyjskiej bazie lotniczej RAF Coltishall. Nasi lotnicy zostali zapoznani z historią i organizacją bazy oraz systemem zabezpieczenia lotów. Wszyscy piloci odbyli loty zapoznawcze na samolotach „Jaguar GR-4" i „Hawk". Uczestniczyli także w praktycznym pokazie tankowania w powietrzu nad Morzem Północnym.

Na przełomie września i października brygada uczestniczyła w ćwiczeniu sil brytyjskich pk „UŁAN EAGLE-2000".  W ćwiczeniu tym brały udział siły i środki Sztabu 1 BLT, 11 i 12 BLot oraz 8 elt. We wrześniu na lotnisku 8 elt w Mirosławcu przebywali , w ramach ćwiczenia „Jade Fusion" lotnicy RAF z 41 (F) Squadron (5 samolotów Jaguar).

Z kurtuazyjną wizytą w 1 BLT (40 elt) w Świdwinie w dniu 19 września 2000 roku przebywał Dowódca Sił Powietrznych NATO w Europie generał Gregory S. MARTIN oraz pułkownik Richard H. CLEAYELAND wraz z grupa oficerów. Generał MARTIN i pułkownik CLEAVELAND wykonali loty zapoznawcze na samolocie Su-22UM3K i otrzymali pamiątkowe certyfikaty.

W dniu 30 września 2000 r. na Placu Konstytucji 3 Maja w Świdwinie odbyła się uroczystość poświęcenia i wręczenia sztandaru 1 Brygadzie Lotnictwa Taktycznego.

Fundatorem sztandaru było społeczeństwo powiatu świdwińskiego i ziemi łobeskiej. Mszę Świętą w intencji żołnierzy 1 BLT i pracowników wojska celebrował Biskup Polowy WP ks. gen. dyw. Sławoj Leszek GŁÓDŹ.  Meldunek o gotowości pododdziałów brygady do rozpoczęcia uroczystości przyjął Szef Sztabu Generalnego WP gen. broni Henryk SZUMSKI. Rodzicami chrzestnymi sztandaru byli Pani Maria KAWKA – żona byłego dowódcy 40 plmb i starosta powiatu świdwińskiego Pan Zdzisław CHOJNACKI. Aktu wręczenia sztandaru dokonał w imieniu Prezydenta RP Szef   Biura Bezpieczeństwa Narodowego Minister Marek SIWIEC.

W  listopadzie za uzyskanie najlepszych wyników w szkoleniu i działalności służbowej w 2000 roku  Dowódca WLOP wyróżnił 1 BLT dyplomem uznania.  

Natomiast w grudniu 2000 roku w związku z restrukturyzacją jednostek WLOP nastąpiły kolejne zmiany organizacyjne w brygadzie.

Na podstawie rozkazu Dowódcy WLOP  z dnia 28 listopada brygada  przyjęła  w podporządkowanie :

1 eskadrę lotnictwa taktycznego – MIŃSK MAZOWIECKI

– dowódca – mjr dypl. pil. Krzysztof ROSA

9 eskadrę lotnictwa taktycznego – ZEGRZE POMORSKIE

– dowódca – mjr dypl. pil. Ryszard RACZYŃSKI

41 eskadrę lotnictwa taktycznego – MALBORK

– dowódca – mjr dr pil. Jan RAJCHEL

Tym samym z podporządkowania 1BLT wyszły 11 i 12 Baza Lotnicza oraz rozformowano Garnizonowy Węzeł Łączności. Pierwsze miesiące funkcjonowania brygady w nowych strukturach upłynęły na zgrywaniu i doskonaleniu dowództw, sztabów i wojsk jednostek brygady.

Każdy kolejny rok przynosił nowe zadania dla Dowództwa Brygady i coraz bardziej złożone i odpowiedzialne wyzwania dla pilotów eskadr lotnictwa taktycznego. Brygada wzięła na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo polskiego nieba nad północnymi obszarami Polski

W dniu 9 lutego 2001 roku na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr 495 z dnia 22 grudnia 2000 roku stanowisko dowódcy brygady objął ppłk dypl. pil. Ryszard HAĆ. Ustępujący dowódca płk dypl. pil. Paweł JAZIENICKI został wyznaczony na stanowisko Zastępcy  Szefa  Wojsk Lotniczych WLOP.

Na początku marca 2001r. siły i środki 1 elt pod dowództwem kpt. R. KOZAKA brały udział w ćwiczeniach pk. COOKFIGHT 2001 w niemieckiej bazie lotniczej w m. LAAGE. W kwietniu 2001 r. wydzielone siły i środki 1 i 40 elt brały udział w wielonarodowych ćwiczeniach  CHOPIN 2001  i ODAX 2001, które odbywały się na terytorium Francji.

W dniu 23.04.2001r. rozpoczęło się ćwiczenie ODAX 2001, w którym brało udział 100 samolotów sił powietrznych Polski, Francji, USA, W. Brytanii, Hiszpanii, Włoch, Maroka i Singapuru. Celem tego ćwiczenia był trening jednostek i ośrodków lotniczych w wykonywaniu operacji konwencjonalnych w realnych warunkach oraz szkolenie dowództw i załóg z wykorzystaniem procedur i taktyki NATO.

W dniach 17.05 – 01.06.2001r. w Mińsku Mazowieckim dowódca 2 KOP prowadził ćwiczenie międzynarodowe pk. SENTRY WHITE EAGLE, w którym brały udział siły i środki 1 elt (4 x Mig-29) oraz 175 Skrzydła Lotnictwa Myśliwskiego Gwardii Narodowej USA (6 x F-15 B). Głównym celem ćwiczenia było osiągnięcie interoperacyjności ćwiczących zespołów poprzez doskonalenie umiejętności w planowaniu działań, jak też ich realizacji zgodnie z procedurami NATO. Polskie i amerykańskie załogi pod dowództwem col. J. ADKINSON i mjr K. ROSA w zakresie prowadzonego szkolenia lotniczego doskonaliły walki powietrzne, przechwycenia i dyżurowały w powietrzu.

Najważniejszym przedsięwzięciem szkoleniowym WLOP w 2001 roku było ćwiczenie KARAT-2001 połączone z DOL-2001 przeprowadzone w dniach 04-07 czerwca. Jego podstawowym celem było doskonalenie systemu obrony powietrznej oraz sprawdzenie skuteczności niszczenia celów powietrznych. Rejon ćwiczeń obejmował poligon w Ustce i Nadarzycach oraz DOL (w Kliniskach).

Wydzielone siły i środki 1 elt w wrześniu 2001r. pod dowództwem  kpt. R. CIERNIAKA (7 pilotów, 24 osoby zabezpieczenia, 2 x Mig-29) brały udział w wielonarodowym ćwiczeniu pk. NATO AIR MEET 2001. Ćwiczenia te odbywały się w bazie lotniczej ORLAND – Królewskich Sił Powietrznych Norwegii. Celem ćwiczenia było doskonalenie taktyki oraz procedur prowadzenia połączonych operacji powietrznych w celu podniesienia poziomu sprawności i standaryzacji działań typu COMAO (Composite Air Operations) oraz działań defensywnych wewnątrz FAOR (Fighter Areas of Responsibility).

Od 1 do 15 marca 2002 roku w Europie prowadzone było sojusznicze ćwiczenie strategiczne pk. „STRONG RESOLVE  2002". Było to ćwiczenie z wojskami typu „LIVEX„ prowadzone w cyklu czteroletnim przez dwa dowództwa strategiczne  SHAPE i SCATLANT. Ćwiczenie to odbywało się równocześnie na terytorium Norwegii i Polski według oddzielnych scenariuszy. (Norwegia - operacja zgodna z art. 5 - czyli kolektywna obrona i Polska - operacja spoza art. 5 – czyli operacja wsparcia pokoju – PSO ). Ogólnie w części lotniczej na terytorium Polski brało udział 1500 osób personelu, 48 samolotów i 26 śmigłowców z 13 państw. NATO reprezentowały Holandia, Belgia, Wielka Brytania, Dania, Włochy i Polska. Państwa spoza Sojuszu, zaangażowane w programie „ Partnerstwo Dla Pokoju„ to Finlandia, Szwecja, Ukraina oraz współdziałająca z Sojuszem Francja. WLOP wydzieliły na potrzeby ćwiczenia 22 samoloty, 5 śmigłowców i jeden dywizjon rakietowy OP. Głównym celem ćwiczenia było sprawdzenie przygotowania sil zbrojnych wybranych państw do prowadzenia dwóch samodzielnych operacji. Szczególną rolę w tym ćwiczeniu odgrywała Polska ponieważ występowała w roli gospodarza dla ćwiczących sił według scenariusza operacji pokojowej.

W dniu 6.03.2002 roku Minister Obrony Narodowej Pan Jerzy SZMAJDZINSKI w towarzystwie Dowódcy WLOP wizytował jednostki garnizonu Świdwin. W trakcie wizyty Pan Minister został zapoznany z zadaniami i charakterem jednostek oraz zaprezentowano mu pokaz statyczny samolotu Su-22 z różnorodnymi wariantami uzbrojenia.

W dniu 11 marca 2002 roku o godzinie 11.00 w Pałacu Prezydenckim w Warszawie dowódca brygady płk dypl. pil. Ryszard HAĆ odebrał w asyście zastępcy i szefa sztabu  z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Aleksandra KWAŚNIEWSKIEGO  - ZNAK HONOROWY SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ – który nadał 1 BLT Minister Obrony Narodowej Pan Jerzy SZMAJDZIŃSKI –  za szczególne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych w 2001 roku.

 W dniu 28.08.2002 roku Minister Obrony Narodowej Pan Jerzy SZMAJDZIŃSKI DECYZJĄ  Nr 538 z dnia 9.07.2002 roku nadał ppłk. dypl. pil. Adamowi HODERNEMU szefowi szkolenia 1 BLT odznakę i tytuł ZASŁUŻONY PILOT WOJSKOWY, za szczególne zasługi dla sił zbrojnych. Wyróżniony oficer w czasie 30 letniej służby w lotnictwie wojskowym wykonał bez wypadków i przesłanek lotniczych 1868 godzin nalotu.        

2003 rok rozpoczął się znaczącymi zmianami kadrowymi na stanowiskach dowódczych w jednostkach brygady. W dniu 12 lutego br. w 1 elt w Mińsku Mazowieckim nastąpiło przekazanie obowiązków dowódcy eskadry – ustępujący dowódca eskadry mjr dypl. pil Krzysztof ROSA  przekazał obowiązki nowemu dowódcy 1elt mjr dypl. pil. Stefanowi RUTKOWSKIEMU.

W dniu 18 kwietnia obowiązki dowódcy 39 elt w Świdwinie objął kpt. dypl. pil. Ireneusz STARZYŃSKI. W dniu 22 kwietnia były dowódca 39 elt kpt. dypl. pil. Zdzisław CIEŚLIK objął obowiązki dowódcy 8 elt w Mirosławcu.

W dniach 27-28 maja 2003 r. przeprowadzone zostały loty szkoleniowe i taktyczne z drogowego odcinka lotniskowego KLINISKA pk. „DOL - 2003". Celem lotów była realizacja zadań taktycznych oraz wyszkolenie kolejnej grupy pilotów w wykonywaniu lotów w dzień i startów w nocy z drogowego odcinka lotniskowego. Do zabezpieczenia zadań na DOL wykorzystano lotnisko 21 BLot w Świdwinie.

    Dzień 8 czerwca 2003 roku był szczególnym dniem dla społeczności świdwińskiego garnizonu. W tym bowiem dniu Biskup Polowy Wojska Polskiego gen. dyw. Sławoj Leszek GŁÓDŹ dokonał poświęcenia Kościoła Garnizonowego pw. Wniebowstapienia Pańskiego.

 Zgodnie z programem ćwiczeń sojuszniczych w dniach 23.06 – 03.07. 2003 r. zostało przeprowadzone dwustronne ćwiczenie z wojskami sił powietrznych państw NATO w rejonie odpowiedzialności Dowództwa Regionalnego „PÓŁNOC” pk. „CLEAN HUNTER-2003”.

 Wydzielone siły i środki jednostek brygady (z 1, 8 i 41 elt ) w dniach 19-20.08.2003r. na terenie CP WLOP USTKA  brały udział w zabezpieczeniu ćwiczenia 1 KZ pk. „ZIELONY ŚWIERK-03” oraz w dniach 21-28.08. zabezpieczały  ćwiczenie pododdziałów 12 Brygady Rakiet Przeciwlotniczych Armii Węgierskiej pk. „BALTI -2003”. Poważnym przedsięwzięciem jednostek brygady był  udział w międzynarodowym  lotniczym ćwiczeniu państw NATO pod kryptonimem AIR MEET-2003 odbywających się nad terytorium Polski w dniach  05-19 września.

Aby pokazać umiejętności pilotów 1 BLT i możliwości zastosowania samolotów wydzielone siły Brygady brały udział, w dniach 30-31.08.2003 r., na lotnisku wojskowym w Radomiu, w Międzynarodowych Pokazach Lotniczych "AIR SHOW-2003". Po raz pierwszy przeprowadzono pokaz defilady powietrznej z udziałem samolotów Mig-29, Su-22 i Mig-21 oraz pokaz dynamiczny na samolocie Mig-29.

W dniu 19 grudnia 2003 roku na lotnisku w Malborku lotnicy 41elt na zawsze pożegnali samoloty Mig-21, które wycofano z eksploatacji.

Rok 2004 upłynął w toku licznych prestiżowych ćwiczeń takich jak: CHOPIN, SENTRY WHITE EAGLE, POLISH DANCER, oraz wdrożenia nowej ustawy pragmatycznej zmieniającej oblicze wojska.

W lutym 2004 roku piloci i technicy z Malborka rozpoczęli intensywne, teoretyczne przeszkolenie mające przygotować ich do eksploatacji samolotów Mig-29, które zostały przekazane przez Siły Powietrzne Niemiec.

W dniu 9.09.2004 r. gen. bryg. pil. Ryszard HAĆ uroczyście przekazał obowiązki nowemu dowódcy brygady płk dypl. pil. Sławomirowi DYGNATOWSKIEMU.

Dzień 07.06.2005 r. to data wdrożenia do służby w 41 elt w Malborku samolotów Mig-29. Uroczystość z udziałem Dowódcy Sił Powietrznych rozpoczęła się inauguracyjnym lotem samolotem o numerze bocznym 4115, w wykonaniu dowódców 1 i 41 elt. Samodzielne loty szkoleniowe w eskadrze rozpoczęto 24 czerwca.

Od połowy 2005 roku 1 elt przygotowywała się do wykonywania misji Air Policing nad terytorium państw bałtyckich, zgodnie z sojuszniczymi ustaleniami w ramach rozszerzonej obrony powietrznej NATINEADAS.

Pod koniec grudnia 2005 roku do litewskiej bazy lotniczej przebazowano 68 żołnierzy i 4 samoloty Mig-29.

W 2006 roku 1 BLT przyjmuje w podporządkowanie 5 jednostek lotniczych. Brygada staje się Związkiem Taktycznym w składzie 10 jednostek, zdolnym do samodzielnego prowadzenia działań i odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i nienaruszalność podniebnych granic Polski.

W 2009 zmienia nazwę na 1 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej nr PF – 51/Org. z dnia 18.08.2008r.